waarom-zeggen-we-gezondheid-niezen-image-1

Waarom we gezondheid zeggen als iemand niest en zo zeg je het in een andere taal

Het is een beleefdheid die in veel culturen nog altijd netjes wordt gehandhaafd. Het maken van een vriendelijke opmerking als iemand geniest heeft. Maar waarom doen we dat nu eigenlijk wél als iemand niest en niet als diezelfde persoon de longen uit z’n lijf hoest? Wij doken in deze raadselachtige materie.
 

Waarom zeggen we eigenlijk ‘gezondheid’?

Bij de start van ons onderzoek kwamen we er al snel achter dat we niet de enige waren die de geheimzinnige herkomst van dit wereldwijde fenomeen wilden onthullen. Onze zoektocht gaat helemaal terug naar de tijd van de Grieken en Romeinen, die niezen zagen als teken van gezondheid. Met kreten als ‘live long’ en ‘may Jupiter bless you’ werden na een goede niesbui de beste wensen overgedragen. Na enige jaren veranderde de manier waarop men tegen een nies aankeek echter aanzienlijk. Dat hebben we volgens Quest te danken aan de zesde eeuw na Christus, toen de pest heerste. Omdat men geen flauw benul had hoe de pest werd overgedragen, werd met gebeden gepoogd korte metten met de verspreiding van de ziekte te maken. Priesters wandelden door de straten, zongen psalmen en zegenden mensen bij wie een nies ontsnapte. Men was er namelijk van overtuigd dat wanneer iemand nieste, de ziel uit het lichaam zou ontsnappen en de pest weer een slachtoffer kon maken. Hoewel ze trouwens in Engelstalige landen nog altijd de ander na een nies zegenen met een ‘bless you,’ zijn we in Nederland in de loop der tijd overgegaan op ‘gezondheid.’

 

Internationale niesetiquette

Toch kennen ze de gewoonte om op iemand zijn nies te reageren niet overal ter wereld. Zo is het in Aziatische landen zoals China, Korea, Japan en Vietnam bepaald niet gebruikelijk om iemand na een sneeze te trakteren op een goede wens. In de meeste landen wordt het echter wel geapprecieerd. We vertellen je hoe je in een aantal talen dient te niezen en -niet onbelangrijk- hoe je op zo’n nies moet reageren.
 

Portugal

Zo nies je: Atchim!
Zo reageer je: Door Santinho (kleine heilige), Saúde (op je gezondheid), Deus te salve (moge God je redden), Viva (komt neer op een lang leven) of que Deus te abafe (moge God een deken over je heen leggen) te zeggen.

Spanje

Zo nies je: ¡Achu! of ¡Achís!
Zo reageer je: Met een Jesús (lijkt ons duidelijk) of Salud (gezondheid).

Italië

Zo nies je: Belangrijk om te weten is dat de nies van een Italiaan niet begint met een ‘a’ maar met een ‘e’: Etciú, Etcì, Etciùm, or Etchòum.
Zo reageer je: Salute!

Frankrijk

Zo nies je: Atchoum!
Zo reageer je: A tes souhaits! (op je wensen). Bij een tweede nies roep je ‘à tes amours,’ wat op je liefdes betekent.

Noorwegen, Denemarken & Zweden

Zo nies je: Atjoo!
Zo reageer je: In zowel Noorwegen als Denemarken en Zweden mag je reageren met ‘prosit’ (proost). Da’s pas handig.

Tjechië

Zo nies je: Hepčí!
Zo reageer je: Na zdraví, wat betekent: op je gezondheid. Je zegt dit ook wanneer je met iemand proost.

Polen

Zo nies je: Apsik!
Zo reageer je: Na zdrowie. Beetje hetzelfde idee als in het Tsjechisch dus.